GS.VS Hoàng Quang Thuận – Vẻ đẹp của một nhân cách, một trí thức tài ba - P2

Với niềm đam mê nghiên cứu và khát khao cống hiến xây dựng quê hương đất nước, GS.VS Hoàng Quang Thuận đã có nhiều đóng góp to lớn cho nền khoa học nước nhà.

... tiếp phần 1..

Nhà khoa học bắc cầu cho thơ Việt vươn tầm Thế giới

Giới khoa học thường nói vui rằng “thi ca góp phần nuôi lớn tâm hồn khoa học” và GS.VS Hoàng Quang Thuận đã “bén duyên” với thi ca như một nguồn cảm hứng bất tận. Ông không chỉ dung nạp mà còn nuôi dưỡng đồng thời cả hai niềm đam mê ấy để cùng gặt hái những thành công. Người ta thường nhớ tới ông như một nhịp cầu, nối thi ca Việt Nam với nền văn học thế giới đương đại và nhắc đến ông như một người “thổi hồn” cho thơ Việt vươn xa. Đến với thơ như là duyên kỳ ngộ, giữa vườn thơ ông như một du tăng khất thực giữa mùa xuân cuộc đời để mang đến cho đời những áng thơ giàu ý nghĩa nhân văn. Hiện nay, ông là tác giả của 3 tập thơ lớn: Thi Vân Yên Tử (1997); Ngọa Vân Yên Tử (2002); Hoa Lư Thi Tập (2010). Sau đó, năm 2010, ông cho gộp 2 tập Thi Vân Yên Tử và Ngọa Vân Yên Tử thành một tập gồm 143 bài thơ lấy tên chung là Thi Vân Yên Tử. Điều đặc biệt là trước đó, ông chưa hề nghĩ đến việc gắn bó với thi ca và duyên nghiệp thi ca bắt đầu từ khi ông đến thăm non thiêng Yên Tử. Cũng theo ông chia sẻ, cả ba tập thơ của ông đều được viết trong thời gian rất ngắn và cũng chính là lúc cảm xúc của ông đang thăng hoa. Đến nay, tất cả những tác phẩm của ông được in và tái bản nhiều lần bằng 3 ngôn ngữ Việt – Anh – Pháp nhưng chủ yếu thơ ông chỉ dành để tặng cho khách hành hương tới chốn non thiêng này. Trong tất cả những bản dịch, thì Thi Vân Yên Tử bản tiếng Pháp của dịch giả Hoàng Hữu Đản dịch sát nghĩa, ngoài ra còn bản tiếng Anh của 2 đồng dịch giả tiếng Anh là Giáo sư người Mỹ David (người từng dịch rất nhiều thơ haiku Nhật Bản) và dịch giả Thái Bá Tân. Sau đó, GS David đã xin phép đưa Thi Vân Yên Tử vào giảng dạy tại trường Xavier University of Louisiana ở Mỹ. Ông ấy tin rằng, bạn đọc thế giới sẽ phần nào hiểu được ý nghĩa của tập thơ.

Năm 2008, trường Đại học Quảng Bình tổ chức Hội thảo với hơn 100 bài tham luận, trường đã chọn ra 21 tham luận đưa vào kỷ yếu “Hội thảo Thi Vân Yên Tử với Hoàng Quang Thuận”.

Năm 2010, vào dịp Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, tập thơ Hoa Lư Thi Tập được nghệ sĩ thư pháp Trần Quốc Ẩn, nhiếp ảnh Phạm Tú và tác giả làm thành công cuốn sách độc bản Hoa Lư Thi Tập. Cuốn sách nặng 54kg, kích thước 109 x 70 x 10 và dày 270 trang, bìa bằng gỗ gõ đỏ. Cuốn sách đã đạt kỷ lục Việt Nam, hiện cuốn sách được lưu giữ tại Bảo tàng Hoàng Thành Thăng Long – Hà Nội và trưng bày bằng nhiều thứ tiếng giới thiệu rộng rãi đến đông đảo bạn bè quốc tế.

Năm 2011, cuốn sách Độc bản Thi Vân Yên Tử được viết bằng thư pháp và minh họa ảnh do các nghệ sĩ trên cùng tác giả thực hiện. Cuốn sách nặng 120kg, kích thước 125 x 80 x 16, dày 300 trang, bìa bằng gỗ gụ, ở giữa có hình Chùa Đồng. Năm 2012, cuốn sách Độc bản này được xác lập kỷ lục Việt Nam và kỷ lục Châu Á, được trao tặng cho Thiền viện Trúc Lâm Yên Tử. Cũng vào năm này, Tạp chí Nhà văn thuộc Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức Hội thảo “Hoàng Quang Thuận với non thiêng Yên Tử” với 21 tham luận của các nhà phê bình văn học. Ngày 22/9/2013, cuốn sách Thi Vân Yên Tử đã được Đại học Kỷ lục Thế Giới WRU xác lập tôn vinh giá trị kỷ lục “Cuốn sách là một tài sản quốc gia lưu trữ các giá trị đích thực và danh thắng tuyệt vời của Yên Tử, giúp lưu giữ các hình ảnh quan trọng và các giá trị văn hóa tinh thần cho thế hệ sau”.

Ngài Thomas Richard William Bain – Phó Chủ tịch Liên minh Kỷ lục Thế giới đánh giá: “Vinh danh cho tập thơ Thi Vân Yên Tử của GS.VS Hoàng Quang Thuận, Đại học Kỷ lục Thế giới tin rằng cũng đã vinh danh cho tất cả những người Việt Nam đang nỗ lực xây dựng và sáng tạo một nền nghệ thuật mạnh mẽ nhưng vẫn bám rễ trên mảnh đất cổ xưa của mình”. Còn Trung tướng, nhà văn Nguyễn Hữu Ước nhận xét: “Ông có vài trăm bài thơ, bài nào đọc cũng đều có tư tưởng phản ánh đúng cái cốt cách, phản ánh đúng cái tâm linh và phản ánh được mây gió ngàn gắn với các vị trí, điển tích của Yên Tử… đây là điều kỳ lạ”.

Và cũng với cuốn sách này, GS.VS Hoàng Quang Thuận – Chủ tịch Hội đồng sáng lập Kỷ lục Việt Nam, Kỷ lục gia Châu Á là người Việt Nam đầu tiên sở hữu kỷ lục về giá trị nội dung, kỷ lục thế giới.

Đặc biệt hơn cả, vào ngày 5/5/2016 tại di tích Hoàng Thành Thăng Long, UBND TP. Hà Nội đã long trọng tổ chức buổi lễ đón nhận Bằng xác lập kỷ lục thế giới do Liên minh Kỷ lục Thế giới – WorldKings trao tặng cho cuốn sách sử thi Hoa Lư Thi Tập của GS.VS Hoàng Quang Thuận. Đây là một áng thơ kinh điển, không chỉ về chiều dài lịch sử, chiều sâu nội dung mà còn bao hàm tất cả những tinh hoa, trí tuệ, tình cảm, trái tim của tác giả.

Bằng chiều sâu của lí trí, sự mẫn tiệp của tư duy và một tinh thần phá chấp triệt để, con người ấy đã không ngừng suy ngẫm để giác ngộ chân lí, đạt đến cảnh giới cao nhất của trí tuệ Thiền tông. Cái hay trong thơ Hoàng Quang Thuận không chỉ ở bề nổi mà chủ yếu ở chiều sâu: Giàu tính triết lý, đậm chất thiền, gần gũi với cảm thức văn hóa tâm linh, nhưng vẫn không xa rời thực tế. Thế giới hình tượng trong thơ ông là thế giới của vũ trụ, núi non, mây trời, trăng nước, thiên nhiên Yên Tử. Không gian nghệ thuật bàng bạc không khí màu thiền với những danh thắng nổi tiếng: miếu Nhỏ, chùa Trình, chùa Cầm Thực, chùa Lân, Am xưa, chùa Đồng, hồ Yên Tử… nghi ngút khói hương huyền ảo, mây trời của chốn linh thiêng cao rộng. Tiếng chuông chùa Hoa Yên văng vẳng như tự ngàn xưa vọng lại giục giã gọi mời. Hòa lẫn tiếng chim gù líu lo với hương trời là tiếng mõ, tiếng kinh. Đó là những âm vang rất động mà vô cùng tĩnh lặng bởi nó đưa con người trút bỏ bụi trần cho tâm hồn trong veo hướng thiện, được hòa mình vào vũ trụ sắc sắc, không không:

“Sớm cưỡi mây chơi cùng non biếc

Đêm về bến nghỉ lót trăng rằm

Tiếng sáo thiền ca vui bất tận

Ngập tràn Yên Tử trăng trong trăng”

Đọc thơ, ta thấy cảm hứng thơ thật phong phú, đó là nguồn sống vô tận của vũ trụ càn khôn, nhưng nguồn sáng tạo không tách rời đời thường mà được đặt trên chiều kích nhân tính sâu sắc, nó cho chúng ta bắt gặp vẻ đẹp tâm hồn thi nhân. Hay, trong bài Đường Rừng, đẹp biết bao hình ảnh:

“Cổ thụ vươn cao xòe tán rộng

Rừng già nắng lọt đốm hoa rơi

Dây leo chằng chịt vắt cành lá

Chim rừng líu lót với hương trời”

Đường lên Yên Tử bạt ngàn cây, những vòm lá đan nhau còn tạo ra các khe hở để nắng rọi qua. Hình ảnh bình thường ấy ta có thể bắt gặp bất kể đâu, chỉ cần ta đứng ở dưới gốc cây dưới trời nắng, thế mà khi vào thơ GS.VS Hoàng Quang Thuận, cái bình thường cũng trở lên lung linh, tươi đẹp “nắng lọt đốm hoa rơi”.

Trong ba tập thơ của ông tuy khác nhau, nhưng đều là sự trải lòng sâu lắng với quá khứ, với các bậc tiền nhân (đặc biệt là tấm lòng kính quý của ông đối với Vua Trần Nhân Tông – Người sáng lập Thiền Phái Trúc Lâm Yên Tử từ cách đây hơn 700 năm về trước) để qua xúc cảm đó của thơ mà góp phần vun đắp Chân – Thiện – Mỹ cho cuộc đời. Có thể nói, các tác phẩm thơ của GS.VS Hoàng Quang Thuận rất gần gũi nhưng cũng rất cao quý và thoát tục. Thơ ông không đi theo lối mòn, cũng chẳng có niêm luật giống như các thể thơ đương đại, đó là điều đặc biệt làm nên một hồn thơ mang tính cách riêng Hoàng Quang Thuận. Ngôn ngữ trong thơ ông biến hóa khôn lường, nhưng dung dị, thuần khiết, chứa đựng hơi thở của tâm linh thiền định. Hoàng Quang Thuận cảm nhận thơ bằng sự am hiểu lịch sử tường tận, bằng sự chiêm nghiệm và trái tim đa cảm. Dù ông không nhận mình là nhà thơ, thì cả một “công trình” mang cốt cách Hoàng Quang Thuận đi vào văn đàn đương đại là một sự thật, giống như những đóa hoa bất diệt với thời gian.

Tôi không biết viết gì thêm mà chỉ biết cám ơn GS.VS Hoàng Quang Thuận – một người con quê hương đất Việt luôn mang trong mình tình yêu thầm lặng bằng cách ngày đêm viết lên những tập thơ tri ân các bậc tiền nhân, nhân danh lịch sử của đất nước. Nếu không có ông, tôi và có lẽ nhiều người khác không thể hiểu được rằng thơ lịch sử, thơ thiền còn làm say đắm lòng người đến như vậy. Vì thơ của ai đó tặng, ta chỉ đọc một lần rồi có thể quên bẵng mất, còn tập thơ mang dấu ấn lịch sử của GS.VS Hoàng Quang Thuận, ta phải đọc nhiều lần và không khéo, sự thích thú khiến ta đi tìm tư liệu tra cứu để biết rõ hơn. Đó là thành công to lớn nhất mà GS.VS Hoàng Quang Thuận đã làm được.

Sách độc bản “Thi Vân Yên Tử” và “Hoa Lư Thi Tập” được xác lập Kỷ lục Thế giới 

.... còn nữa

Phiên bản thử nghiệm

Giấy phép số 190/GP - TTĐT, cấp ngày 12/6/2017

Trụ sở Tòa soạn : Số 1 Lê Đức Thọ, Cầu Giấy, Hà Nội

Điện thoại: 024-33509799, Fax: 024.3795.5250; Email: tinanninh.tv@gmail.com

Mọi sao chép từ website này phải có sự chấp thuận bằng văn bản của ANTV.

Đường dây nóng 024-33509799