GS.VS Hoàng Quang Thuận – Vẻ đẹp của một nhân cách, một trí thức tài ba - P1

Với niềm đam mê nghiên cứu và khát khao cống hiến xây dựng quê hương đất nước, GS.VS Hoàng Quang Thuận đã có nhiều đóng góp to lớn cho nền khoa học nước nhà.

 “Quảng Bình ơi! Nước Kiến Giang không bao giờ cạn; Sóng vẫn reo Nhật Lệ, Bảo Ninh vang câu hò mẹ Suốt; Bến sông Gianh còn đó, thành Đồng Hới còn đây; Một thời đã qua, một thời còn lại; Trên quê hương lừng lẫy chiến công những tháng năm đi vào nỗi nhớ…” lời ca ấy đã đi vào trong tiềm thức của mỗi người về vùng đất và con người xứ Quảng – mảnh đất gánh chịu sự tàn phá khủng khiếp nhất bởi khói bom, lửa đạn nhưng con người nơi đây vẫn kiên cường, chịu thương chịu khó. Bởi thế mà dù đã thành công trong vai trò một Nhà khoa học, Nhà quản lý nhưng trong con người GS.VS Hoàng Quang Thuận vẫn giữ nguyên vẻ giản dị, mộc mạc, gần gũi vốn có của người con xứ Quảng. Với niềm đam mê nghiên cứu và khát khao cống hiến xây dựng quê hương đất nước, GS.VS Hoàng Quang Thuận đã có nhiều đóng góp to lớn cho nền khoa học nước nhà. 

GS.VS Hoàng Quang Thuận vẫn giữ nguyên vẻ giản dị, mộc mạc, gần gũi vốn có của người con xứ Quảng 

 

Từ miền đất tinh hoa hội tụ…

 

Như con tằm cần mẫn nhả tơ, giờ đây dù đã ở cái tuổi đã ngoại lục tuần nhưng trong ông vẫn vẹn nguyên tấm lòng nhiệt huyết, tinh thần sẵn sàng cống hiến hết mình cho khoa học. Đó chính là những “gầu nước mát” giúp cho cây hạnh phúc mãi xanh tươi, đơm hoa kết trái và mang lại hoa thơm quả ngọt cho đời. GS.VS Hoàng Quang Thuận hiện đang là Viện trưởng Viện Công nghệ Viễn thông, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Ông xuất sắc được bầu vào Hội đồng Giáo sư Đại học Kỷ lục Thế giới (WRU), đồng thời là Nhà khoa học đầu tiên của Việt Nam vinh dự nhận bằng Viện sĩ của Viện Hàn lâm Khoa học Sáng tạo Thế giới (WCSA) và là người sở hữu nhiều Kỷ lục Thế giới về giá trị nội dung trong thơ do Đại học Kỷ lục Thế giới xác lập. Và trong bài viết này, tôi xin được khắc họa đôi chút về Nhà khoa học vẹn toàn ấy như là một sự tri ân nhỏ với những đóng góp nơi ông.

Trong cái thời tiết se lạnh của buổi chiều đông, tôi như cảm thấy ấm lòng trước sự đón tiếp nồng hậu của ông. Nụ cười trầm ấm, lối nói chuyện giản dị, nhâm nhi tách trà nóng trên tay, ông hồi tưởng về quá khứ của một thời niên thiếu cắp sách tới trường. GS.VS Hoàng Quang Thuận sinh ngày 5 tháng 5 năm 1953 tại quê hương Quảng Bình – miền đất của gió Lào, cát trắng, nơi địa đầu tuyến lửa Bình – Trị – Thiên. Ông xuất thân từ dòng họ Hoàng có truyền thống văn hiến lâu đời. Mộc bản triều Nguyễn khắc ghi về dòng họ này là “nhiều đời liên tiếp đăng khoa”. Lớn lên trong hoàn cảnh đất nước đang sôi sục kháng chiến, trải qua những năm tháng gian khổ với cái đói cái nghèo, trong tâm trí ông đã sớm ý thức được việc học và quyết theo đuổi nghiệp con chữ để góp sức xây dựng quê hương, đất nước. Và hơn thế, học để đưa những trang sách đến gần hơn với thực tiễn.

 

GS.VS Hoàng Quang Thuận tại Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ năm 2000 
GS.VS Hoàng Quang Thuận thăm Cơ Quan Hàng Không Vũ Trụ NASA Hoa Kỳ ngày 13/6/2018 

… đến Nhà khoa học đa lĩnh vực

Trong một lần tự bạch về tuổi thơ của mình, ông cho biết: “Ngay từ khi còn nhỏ, tôi đã rất yêu thích và say mê môn vật lý. Tôi luôn tự đặt những câu hỏi: Hiện tượng năng lượng phát quang là gì? Ánh sáng đom đóm có từ đâu? Thực chất năng lượng điện sinh học trong cơ thể con người là gì?…” Và chính những “tò mò” ấy đã giúp ông theo đuổi và nghiên cứu sâu hơn về môn học này. Hẳn là những người có chung sở thích về lĩnh vực này đều biết rằng: Vật lý vô cùng đặc sắc, nó gắn liền với thực tế, và mỗi khi học xong lại nhìn thấy xung quanh những phần lý thuyết mà mình được học đã ứng dụng thành những sản phẩm hữu ích. Đặc biệt, bộ môn khoa học này cần nhiều sự tìm tòi, khám phá và tư duy. Ông nhớ lại kỷ niệm thuở thiếu thời: “Sau những buổi học, tôi tìm nhặt những viên pin đã hết điện, gom lại rồi cho và tro bếp ủ nóng, dùng các dây điện nối với bóng đèn làm bóng đèn lóe sáng. Những ánh sáng đầu tiên bắt nguồn từ dòng điện của những viên pin đã hết điện làm cho tôi thích thú”.

Sau khi tốt nghiệp phổ thông, chứng kiến cảnh quê hương đất nước bị quân giặc giày xéo, với nhiệt huyết tuổi trẻ và trách nhiệm của một công dân, ông đã tạm gác bút nghiên lên đường nhập ngũ. Tuy nhiên, niềm khát khao đến với tri thức trong người con xứ Quảng vẫn chưa bao giờ vơi đi. Ở chiến trường, là một người lính thông tin liên lạc ông nhặt những mảnh vỡ cây nhiệt đới của Mỹ, nhặt các linh kiện điện tử tranzito tụ điện – điện trở thay thế, sửa chữa các thiết bị thông tin liên lạc và lắp ráp thành những chiếc radio để nghe tin tức chiến cuộc. Sau những năm tháng chiến đấu ác liệt, sức khỏe của ông bị giảm sút do sức ép bom B52 buộc ông phải rời xa mặt trận trở về hậu tuyến, nhưng ông tự nhủ lòng mình: “Nửa sức khỏe tiêu tan/thì cống hiến giang san bằng trí tuệ”. Người lính trẻ Hoàng Quang Thuận bước vào cánh cửa trường đại học và lựa chọn theo đuổi Khoa Vật lý. Những năm tháng miệt mài ở giảng đường dưới sự dẫn dắt, chỉ bảo của những người thầy tận tâm, có trình độ chuyên môn cao, bản thân ông tự nhủ phải luôn nỗ lực hết mình để không phụ sự kỳ vọng và công lao dạy dỗ của các thầy. Tốt nghiệp đại học, ông được Nhà nước phân công công tác nghiên cứu và giảng dạy tại tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng (cũ).

 

GS.VS Hoàng Quang Thuận và phu nhân Phan Thị Kim Thanh - hậu duệ vương triều Nguyễn trong buổi lễ ngày 5/5/2016 tại Hoàng Thành Thăng Long Hà Nộ

Song song với công tác giảng dạy, ông vẫn luôn tích cực tham gia nghiên cứu khoa học. Với bầu nhiệt huyết của tuổi trẻ và lòng yêu nghề, thầy giáo trẻ Hoàng Quang Thuận đã đánh dấu bước “chuyển mình” đầu tiên, đó là năm 1978 ông đã tìm tòi và nghiên cứu sáng chế thiết bị Định hướng miền QT2 (Quang Thuận thế hệ 2), thiết bị dùng để định hướng các miền cực của các tổ chức tế bào, với vai trò ứng dụng công nghệ điện tử trong y học nên sau khi thử nghiệm thành công, thiết bị đã được đưa vào ứng dụng tại Bệnh viện C Đà Nẵng, Bệnh viện Đa khoa Đà Nẵng, Bệnh viện Quân y 268 – Quân khu 4 mang lại hiệu quả thiết thực cho ngành y học nước nhà. Với công trình đầu tay này, ông vinh dự được nhận Giải thưởng cao nhất của tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng (cũ) và được Nhà nước cấp bằng sáng chế.

Từ năm 1979, công trình nghiên cứu của ông được ứng dụng ở nhiều tỉnh miền trung như: Bệnh viện Quân Khu IV, Bệnh viện Đa khoa Đà Nẵng, Bệnh viện C Đà Nẵng,… rồi mở rộng ra cả Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh như: Bệnh viện Y học Dân tộc Việt Nam, Bệnh viện 115…Tiếp đó, ông hợp tác với Tập đoàn Laser Hoa Kỳ nghiên cứu sâu hơn và hoạt động có hiệu quả, các nhà khoa học quốc tế đã tìm ra được những vấn đề rất thiết thực của đề tài này và từ đó thiết bị được đưa vào ứng dụng rộng rãi tại nhiều nước trên thế giới. Đây không chỉ là một thành công lớn của riêng ông mà còn là niềm tự hào to lớn của khoa học nước nhà.

Sau thời gian nghiên cứu, ông thấy rằng các miền điện cực của cơ thể bị bệnh thay đổi trở lại trạng thái bình thường sau khi ứng dụng thiết bị chữa bệnh điện tử QT2. Điện sinh học được các nhà khoa học trên thế giới tìm ra từ năm 1867 và đến năm 1903, Waller và Einthoven đã tìm ra dòng điện tim, từ đó đến nay các nhà khoa học đã phát minh ra rất nhiều thiết bị dùng trong y học có kết quả tốt như Điện tim, Điện não đồ… Chính vì vậy, ông miệt mài trong phòng thí nghiệm quyết tâm nghiên cứu thiết lập sơ đồ định hướng miền cực tế bào trên cơ thể sống giúp cho sức khỏe của con người được cải thiện. Năm 1986, với công trình khoa học này, ông đã bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ với đề tài: “Dòng điện hiệu ứng sinh học trên cơ thể sống” khi vừa tròn 32 tuổi.

Sau đó, ông tiếp tục triển khai các nghiên cứu về thiết lập sơ đồ các vùng điện cực sinh học trên cơ thể con người. Năm 1987, ông hợp tác trao đổi khoa học với Viện Liên hợp Nghiên cứu Vũ trụ Đúpna (nước Nga, Liên Xô cũ) về thiết bị hiệu ứng laze sinh học. Viện Đúpna gồm có 11 thành viên của các nước XHCN trong đó có Việt Nam. Đây là một thành phố khoa học nghiên cứu về hạt nhân nguyên tử và các vấn đề khoa học của vũ trụ hiện đại nhất Châu Âu. Thành phố Đúpna xinh đẹp, hiền hòa và đậm chất thơ nằm trên bờ sông Vôn ga, cách Thủ đô Mátxcơva khoảng 120 km về phía Bắc. Mùa thu, những hàng bạch dương cao ráo, dường như thẳng tắp, vô tận, tự nhuộm màu vàng màu đỏ cho từng nhành lá và rải khắp lối đi. Hàng thông xanh vươn tới trời và reo vang lên trường ca bất tận suốt cả mùa đông. Rồi tuyết tan, những chồi biếc lấp lánh cùng hoa Xiren tím nở ngào ngạt hương thơm. Cũng chính nơi đây đã đào tạo và trưởng thành của nhiều nhà khoa học lớn trên Thế giới cũng như của Việt Nam và GS.VS Nguyễn Văn Hiệu là một trong số những người đã trưởng thành từ thành phố mùa xuân này. Mỗi chuyến đi trở về, bằng tâm huyết của mình, ông trình bày những kiến thức và nhận thức mới cho các đồng nghiệp trong nước để cùng nhau mở rộng kiến thức. Mỗi chuyến đi với ông như một sự thúc đẩy, gợi mở cho những ý tưởng khoa học mới.

Tiếp đó, ngày 22/01/1997, GS.VS Hoàng Quang Thuận đã ký hợp tác khoa học với GS. Nguyễn Tài Thu (Viện trưởng Viện Y học Cổ truyền) với mong muốn đưa những ứng dụng khoa học vào thực hành và sử dụng tại Viện Y học Dân tộc Việt Nam. Thiết bị HT – 2LD thuộc đề tài “Hiệu ứng dòng điện sinh học trong cơ thể con người phục vụ cho y học” của ông được tiếp tục hợp tác nghiên cứu và phát triển với các nhà khoa học Hoa Kỳ. Năm 2008 ông vinh dự được phong Giáo sư tại Hoa Kỳ. Sự nghiệp khoa học của ông trải qua không ít những lần “chuyển mình”, mỗi lần “chuyển” là một lần bứt phát của bản thân, và trong tận đáy lòng, ông luôn biết ơn những người thầy đó là GS.VS Nguyễn Văn Hiệu, GS.TS Lê Xuân Tú… đã đưa ông đến những chân trời khoa học của nhân loại giúp cho ông có được các thành tựu khoa học đóng góp cho đất nước sau này. Ông coi sự nghiệp nghiên cứu khoa học của mình như một món quà tri ân với Đất mẹ quê hương.

Phiên bản thử nghiệm

Giấy phép số 190/GP - TTĐT, cấp ngày 12/6/2017

Trụ sở Tòa soạn : Số 1 Lê Đức Thọ, Cầu Giấy, Hà Nội

Điện thoại: 024-33509799, Fax: 024.3795.5250; Email: tinanninh.tv@gmail.com

Mọi sao chép từ website này phải có sự chấp thuận bằng văn bản của ANTV.

Đường dây nóng 024-33509799